“Mesele İran Değil, Çin’i Dizayn Etme”

KMTSO Meclis Başkan Vekili Mahmut Arıkan:

“Mesele İran Değil, Çin’i Dizayn Etme”

HABER: Mehmet Mücahit Doğan

KAHRAMANMARAŞ – Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası (KMTSO) Meclis Başkan Vekili ve Arıkan Mensucat A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Arıkan, Orta Doğu’daki gelişmeleri gazetemize değerlendirdi. Arıkan, bölgede yaşanan gerilimin yalnızca İran ile sınırlı olmadığını belirterek, asıl hedefin Çin’in ekonomik gücünü zayıflatmak olduğunu söyledi.

Arıkan, “Orta Doğu bugün ciddi bir savaşın içinde. ABD’nin buradaki hedefi sadece İran değildir. İran üzerinden Çin’i ekonomik olarak dizayn etmeye çalışmaktadır,” dedi.

Hürmüz Boğazı Dünya Enerjisinin Kilidi

Mahmut Arıkan, dünya enerji ticaretinde Hürmüz Boğazı’nın kritik bir role sahip olduğunu belirterek şu bilgileri verdi:

“Kuveyt, Irak, İran, Suudi Arabistan, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar ihraç ettikleri petrolü Hürmüz Boğazı üzerinden uluslararası pazarlara ulaştırmaktadır. Aynı zamanda dünya sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihracatının yaklaşık yüzde 66’sı da bu boğazdan geçmektedir.”

Arıkan, Çin’in petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 70’ini İran’dan karşıladığını ifade ederek şöyle konuştu:

“Petrol fiyatlarının artması demek, enflasyonun yükselmesi ve dünyada tedarik zinciri kopması demektir.”

Türkiye İçin Büyük Bir Risk Görmüyorum

Türkiye’nin enerji açısından büyük bir krizle karşı karşıya kalacağını düşünmediğini belirten Arıkan, şunları söyledi:

“Türkiye için büyük bir sıkıntı olacağını düşünmüyorum. Irak’tan ülkemize ham petrol geliyor. Ayrıca Türkiye’nin kendi petrol ve doğalgaz kaynakları da var. Buna rağmen küresel ekonomide yaşanacak gelişmeler elbette bizi dolaylı olarak etkileyecektir.”

Arıkan, Çin’in Avrupa pazarına ürün satışında zorlanabileceğini belirterek Türkiye için oluşabilecek fırsatlara dikkat çekti:

“Artık Çin, Avrupa Birliği ülkelerine eskisi kadar rahat ürün satamayabilir. Türkiye ise Avrupa’ya komşu bir ülke. Özellikle tekstil ürünlerinin Avrupa’ya ulaşması çok daha hızlı ve kolay olacaktır. Bu durum bizim için önemli bir avantajdır.”

Finans Sektörünün Rotası Türkiye Olabilir

Orta Doğu’daki gelişmelerin finans sektörünü de etkilediğini belirten Arıkan, özellikle Dubai’de yaşanan gelişmelere dikkat çekti.

“Dubai’de finans sektörüne yönelik riskler ve bazı saldırılar nedeniyle paraya yön veren birçok kişi bölgeden ayrılmaya başladı. Türkiye’nin savaşın dışında kalması ve istikrarlı duruşu önemli bir avantajdır. Sayın Cumhurbaşkanımızın izlediği politika sayesinde ülkemiz bu çatışmanın dışında kalmıştır. Türkiye’nin güvenli liman olarak görülmesi mümkündür.”

Dünya Enerji Darboğazına Gidiyor

Hürmüz Boğazı’nın sadece bir deniz geçidi olmadığını vurgulayan Arıkan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hürmüz Boğazı yalnızca bir su yolu değil, dünya ekonomisinin nabzını tutan stratejik bir geçittir. Alternatif yolların sınırlı olması, enerji arz zincirinin ne kadar kırılgan olduğunu her krizde tekrar ortaya koymaktadır. ABD ve İsrail ile İran arasında yaşanan gerilim de bu kırılganlığın somut bir örneğidir. Petrol fiyatlarından sigorta maliyetlerine, gemi rotalarından devlet politikalarına kadar birçok alanda etkiler görülmektedir.”

Çin’den Nadir Element Hamlesi

Arıkan, Çin’in ihracat kontrol listesine yeni elementler eklediğini de hatırlatarak şu değerlendirmede bulundu:

“Çin yeni yönetmelikle ihracat kontrol listesine beş orta ve ağır nadir element ekledi. Bunlar holmiyum, erbiyum, tulyum, evropiyum ve iterbiyumdur. Bu elementler füze güdüm sistemleri, yüksek performanslı mıknatıslar ve ileri elektronik teknolojiler için kritik öneme sahiptir. Çin, dünya orta ve ağır nadir element üretiminin yaklaşık yüzde 80’ini elinde tutmaktadır.”

Uzmanların, bu elementlerin ihracatında yaşanabilecek herhangi bir aksamanın ABD ve Avrupa’nın savunma planlarını ciddi şekilde etkileyebileceğini ifade ettiğini belirten Arıkan, ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşının da giderek tırmandığını söyledi.

Petrol Çin’in Zayıf Noktası

Arıkan, Çin’in en büyük zayıf noktalarından birinin enerji kaynakları olduğunu ifade ederek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Çin’de olmayan en önemli kaynak petroldür. Bu nedenle ABD’nin İran’a yönelik baskısı, dolaylı olarak Çin’i ekonomik ve üretim açısından zor durumda bırakmayı hedefliyor. Ancak Çin elindeki ürünleri satmazsa dünyada birçok sektörde üretim durabilir. Bu nedenle savaşın değil, barışın hâkim olması gerekir.”

Nadir Toprak Elementleri Yeni Koz Olabilir

Çin’in ticaret savaşlarında nadir toprak elementlerini stratejik bir koz olarak kullanabileceğine dikkat çeken Arıkan, şu bilgileri paylaştı:

“Çin’den yapılan açıklamalarda, ABD’nin ticaret savaşlarını tırmandırması halinde nadir toprak elementlerinin koz olarak kullanılabileceği ifade edildi. Çin yönetimi, ‘ABD Çin’i hafife almasın’ şeklinde uyarılarda bulundu.”

ABD Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı bir raporda ise ABD içindeki nadir toprak elementi üretiminin artırılması ve dışa bağımlılığın azaltılması gerektiği vurgulandı. Raporda, Rusya veya Çin’in nadir toprak elementi ihracatını durdurmasının dünya ekonomisi üzerinde ciddi bir şok etkisi oluşturabileceği ifade edildi.

Tekstil Sektörü Yeni Pazarlar Arıyor

Kahramanmaraş’taki tekstil firmalarının yeni pazar arayışında olduğunu da belirten Arıkan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Kahramanmaraşlı tekstil firmalarımız hem İstanbul’daki hem de Çin’deki fuarlarda yeni pazarlar arıyor. Önümüzdeki dönemde sektörümüz için çok daha güzel günlerin geleceğine inanıyorum.”