Çete Bayramı! 12 Şubat’ta Maraş Dergisi

Kahramanmaraş’ın güzel yüzlü insanları, şairleri, yazarları; Ankara’daki Maraş Vakfı’nın 10 yıldır 12 Şubat’ta yayımladığı Maraş Dergisinin tanıtım gecesinde bir araya geldi.

Yürekleri Maraş için yanan insanlar, yaptıkları konuşmalarda ortak bir noktada buluştu:
Kahramanmaraş’ı yeterince tanıtamıyoruz.

Oysa Kahramanmaraş, kendi kendini kurtaran şehir.

Bir zamanlar Şanlı Maraş adlı bir sinema filmi vardı. İzmirli bir film şirketi çekmişti. 1950’li yılların Maraş’ı o filmde vardı… Ama ona da sahip çıkamadık.

Namık Kemal’deki mozaikleri üç gün önce yazdık; bal yapmaz arılar yine vızırdadı durdu. Öyle ya, bugün Çete Bayramı… Bayram olunca şunları da yazayım dedim. Ya tamamen küseriz ya da barış ilan ederiz!

Bugün Çete Bayramı…
Bayram yapmak için biraz da hararet lazım.

Bugün Çete Bayramı…
Ve bugün şunu hatırlamak lazım:
İnsan, Kahramanmaraş’ta ilk kez Direkli Mağarası’nda barındı.
Göbeklitepe kadar eski ama tanıtım yok!

Bu topraklar yalnızca medeniyetlerin değil, insanlığın da kadim yurtlarından biridir.
Peki neden bu coğrafyayı dizilere, filmlere konu etmiyoruz?

Abdurrahman Akbaba hep söyler:
“Bekir Doğan bu şehrin hafızası ama kıymetini bilen yok.”

O sebeple bugün Çete Bayramı; yazayım dedim. Bayramda hatalar affedilir ya Sayın Vahit Kirişçi efendi…

1982 yılı… Yaşar Pastanesi’nde oturuyoruz. ABD’li bir ekibin Narlı tarafında kazı yaptığını duyduk. Gazeteci Şeref Turhan ve Osman Sayın’la konuşuyorduk.

ABD’li Prof. Dr. Elizabeth Carter Yaşar Pastanesi’ne geldi. Çok güzel Türkçe konuşuyordu.
Bize Domuztepe Höyüğünü anlattı.

Domuztepe Höyüğü, Kahramanmaraş il merkezinin 32 kilometre güney-güneydoğusunda, Emiroğlu Köyü’nde yer alır.
Aksu Nehri’nin doğu kıyısında, Maraş Ovası’nda bulunan bu tepe, 18 hektarlık alanı kaplar ve 12 metre yüksekliğindedir. Maraş bizden iyi bildiği kesin !

Kazı Başkanı Prof. Dr. Elizabeth Carter, Halaf kültürüne ait yerleşik şehir hayatının MÖ 7000’li yıllarda burada yaşandığını ifade ediyordu.

Bu kazıların çok haberini yaptık. Her yıl kazı başlarken ve biterken en az iki-üç haber yayımladık.
1980’li yıllardan 1996’ya kadar devam etti.

Elizabeth Carter Hoca, öğrencileriyle birlikte kendi imkânlarıyla her yıl yaklaşık 100 metrekarelik alanda kazı yaptı. Bulduğu eserleri müzeye teslim etti, üzerini kapattı ve geri gitti.
Her yıl yaz aylarında geldi, kazılar başladı.

Höyük ilk kez 1983 yılında Kahramanmaraş Arkeolojik Yüzey Araştırmaları sırasında Elizabeth Carter tarafından tespit edildi.
1995’te sistematik yüzey toplaması yapıldı.
Kazılar ise 1996 yılında Kahramanmaraş Müzesi ile UCLA’dan Elizabeth Carter ve Stuart Campbell başkanlığında, Manchester Üniversitesi’nden bir ekiple başlatıldı.

Kazı çalışmaları Ankara’daki British Institute’ün maddi desteğiyle yürütüldü.
Ama biz buraya sahip çıkıp filmlere konu yapamadık…

Yüzey buluntuları, höyüğün Roma’dan Osmanlı dönemine kadar yerleşim gördüğünü ortaya koymaktadır.
Bu yerleşmelerin höyüğün yaklaşık üçte birini kapladığı belirtilmektedir.

Kazılarda yaygın bir Halaf, sınırlı bir Obeyd yerleşmesi tespit edilmiştir. Obeyd sakinlerinin höyüğü MÖ 7. binyılın sonlarında terk ettiği anlaşılmaktadır.

Buluntular

Roma ve Roma sonrası döneme ait mimari kalıntılar; MS 2–10. yüzyıllara tarihlenen büyük bir yapı, kilise olduğu düşünülen bir yapı ve MS 9–10. yüzyıla ait bir mezarlık, burada büyük bir yerleşimin varlığını göstermektedir.

Geç Halaf tabakalarında taş temelli, dar dörtgen planlı yapılar saptanmıştır. Duvar kalınlıkları yaklaşık 1,20 metredir. Yuvarlak planlı yapılar ve geleneksel Halaf tipi iki “tolos” da kazılmıştır.

Son Söz

Prof. Dr. Elizabeth Carter bir gün şöyle dedi:
“Yaşım 90’a yaklaştı. Bir daha gelir miyim, gelemem mi bilemiyorum. Maraşlılar, tarihinize sahip çıkın. Kahramanmaraş’ta müthiş bir tarih var. Bunları turizme kazandırın !.”

Gitti…
Ve bir daha da gelmedi.
Muhtemelen o yıl hayata gözlerini yumdu.

Neyse…
Bu konulara sahip çıkan biri çıkar belki.

o kızdığınız kelimeyi yazmadım , Bayram olduğu için bakalım Maraş tarihine sahip çıka bilecek miyiz ?

Bugün Çete Bayramı.

Maraşlı, Çete Bayramın kutlu olsun.