SEVİNİN ÇOCUKLAR, BUGÜN BAYRAM!

Sevgili Okurlarım,

Malatya’nın Arapgir ilçesine gitmiştim bir süre önce. Burada gördüklerimi sizlerle paylaşmış ve yazmıştım.

Ağaç Çivili Ayakkabı

Arapgir tahta çivili ayakkabısı, Malatya’nın Arapgir ilçesinde üretilen, bölgeye özgü geleneksel el yapımı bir ayakkabı türüdür.

Bu ayakkabının, yerel zanaatkârlar tarafından yıllardır üretildiği bilinmektedir. Ayakkabının adı, yapımında kullanılan tahta çivilerden ve Arapgir’e özgü geleneksel kimliğinden gelmektedir.

Belediye, bu kültürü yaşatmak için yaşlı ustaların yanına gençleri de kadrosuna alarak bu geleneğin gelecek nesillere aktarılmasını sağlıyor.

Komşumuz Osmaniye’de kilim dokumacılığı gibi, Türkiye’nin dört bir yanında el sanatları ve geleneksel meslekler, o ilin ve ilçenin kültürünün bir parçası olarak yaşatılmaktadır.

Bugün kültürü yaşatacaksak, bunu bir günlük gösteriyle sınırlı tutmamalıyız. 365 gün ayakta duran, yaşayan bir kültür yapısını ortaya koymamız gerekiyor.

Kahramanmaraş Kültür Sokağı

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, Dulkadiroğlu Belediyesi ve Onikişubat Belediyesi el ele vererek Kahramanmaraş Kültür Sokağı kurmalıyız.

Şöyle bir düşünelim:

Kar ve keçi sütü ile dondurma yapımı…

Keçecilik…

Külek yapımı…

Araç lastiklerinden yemeni yapımı…

Aba kumaşı dokuma ve aba elbisesi yapımı…

Demircilik…

Çapıt kilim dokumacılığı ki bu, Maraş tekstilinin temelidir.

Kalaycılık…

Tenekecilik…

Bıçakçılık…

Semercilik…

Nalbantlık ve nal yapımı…

Sim sırma işlemesi…

Ağaç oymacılığı…

Maraş cemekânı yapımı…

Maraş rahlesi…

Köşkerlik…

Saraçlık…

Telli dolap, ağaç helke yapımı, yayık yapımı, kirmen yapımı gibi ağaç sanatlarını yapan ustalar yetiştirmeliyiz.

Bunlar ve daha nice geleneksel el sanatımız bugün kaybolmaya yüz tutmuş durumda.

İşte bu meslekleri yaşlı ustalarımız gençlere öğretmeli. Bu geleneksel meslekler, belki bugün doğrudan para kazandıran meslekler olmayabilir. Ancak belediyelerin desteğiyle yaşatılmalı, gelecek nesillere aktarılmalıdır.

Şehrimize gelen yerli ve yabancı turistlere, Kahramanmaraş’ın kültürünü ve el sanatlarını canlı olarak gösterebilmeliyiz.

Bir turist, sadece fotoğraf çekip gitmemeli.

Ustayı görmeli, çırağı görmeli, el emeğini görmeli.

Dondurmanın nasıl yapıldığını, yemeninin nasıl dikildiğini, aba kumaşının nasıl dokunduğunu, sırmanın nasıl işlendiğini, rahlenin nasıl yapıldığını yerinde görmeli.

İşte o zaman kültürümüz gerçekten yaşamış olur. Kültür Yolu Festivalinin bir anlamı olur.

Sevinin Çocuklar, Bugün Bayram!

Geçmişte de çok yazdım, bugün de bir kere daha yazıyorum:

Kültür Yolu Festivali Maraş’tan geçiyor.

Sevinin çocuklar, bugün bayram!

Bu festivali sadece konserler, etkinlikler ve birkaç günlük gösteriler olarak görmeyelim.

Festival vesilesiyle Kahramanmaraş’ın kaybolmaya yüz tutmuş kültürünü, sanatını ve geleneksel mesleklerini yeniden ayağa kaldıralım.

Yaşlı ustalarımızın bildiklerini gençlerimize aktaralım.

Kültürümüzü vitrinlerde değil, hayatın içinde yaşatalım.

Çünkü kültür, sadece geçmişten kalan bir hatıra değildir.

Kültür, geleceğe bırakacağımız mirastır.,

Kahramanmaraş Kültür Sokağını birlikte kuralım ve yaşatalım ! o zaman bir anlamı olur kültür yolu festivalinin , yoksa sevinin çocuklar bugün kültür yolu festivali var der dururuz.

Kalın sağlıcakla…

Gazeteci Yazar Bekir Doğan

NOT : Bu metin Arapça değil Türkçe

سِوِنِن چوجوقلار، بوگون بایرام!

سِوگیلی اوقورلاریم،

مالاطیاڭ آراپگیر ایلچسنه گیدمیشتیم بیر سوره اونجه. بورادا گؤردوکلریمی سیزلرله پایلاشمیış و یازمیشتیم.

آغاج چیویلی آیاققابی

آراپگیر تاعا چیویلی آیاققابىسى، مالاطیاڭ آراپگیر ایلچسنده اورتیلن، بؤلگه‌یه اؤزگو گِلِنِکسل اِل یاپیمی بیر آیاققابی تورودور.

بو آیاققابینین، یرلِک زانآتکارلار طرفندن ییللاردیر اورِتلدیگی بیلینمکتدِر. آیاققابینین آدی، یاپیميندا قوللانىلان تاعا چیویلردن و آراپگیره اؤزگو گِلِنِکسل کیملیگندن گلمکتدِر.

بلدیه، بو کولتورُ یاشاتماق ایچین یاشلی اوستالارین یانینا گنجلری ده کادروسونا آلراق بو گِلِنِگین گِلِجک نسللره آکتاریلمَسینی ساغلییور.

قومشوموز عثمانیه‌ده کیلیم دوکومَجیلیغی گیبی، تورکییه‌نین دؤرت بیر یانندا اِل ساناتلاری و گِلِنِکسل مِسِلکلَر، او ایلین و ایلچَنین کولتورونون بیر پارچاسی اولاراق یاشاتیلماقدادیر.

بوگون کولتورو یاشاتاجاقساق، بونو بیر گونلوک گؤستری‌یلِه سینیریلی توتماَمالیییز. اوچ یوز آلتمیش بش گون آیاقتا دوران، یاشایان بیر کولتور یاپیسینی اورتایا قویمامیز گِرِکیور.

قهرمان‌مرعش کولتور سوکاغی

قهرمان‌مرعش بویوک‌شهِر بلدیه‌سی، دلقادیروغلو بلدیه‌سی و اونیکی‌شوبات بلدیه‌سی اِل اِلِه وِرِرَک قهرمان‌مرعش کولتور سوکاغی قورمالیییز.

شؤیله بیر دوشونَلیم:

قار و کِچی سوتو ایله دوندرمه یاپیمی…

کِچِجِلیک…

کولِک یاپیمی…

آراج لاستیکلرندن یِمِنی یاپیمی…

آبا قاماشی دوکُما و آبا اِلْبِسِسی یاپیمی…

دِمیرجِلیک…

چاڤیت کیلیم دوکُماجیلیغی کی بو، ماراش تِکستیلینین تَمَلیدیر.

قالایجیلیق…

تِنِکِجِلیک…

بیچاقچیلیق…

سِمِرجِلیک…

نال‌بانتلیق و نال یاپیمی…

سیم سیرما ایشلِمِسی…

آغاج اویماجیلیغی…

ماراش جَمِکانى یاپیمی…

ماراش رَحلِسی…

کؤشکِرلیک…

ساراجلیق…

تِلی دولاپ، آغاج هِلکه یاپیمی، یاییق یاپیمی، کیرمَن یاپیمی گیبی آغاج ساناتلارینی یاپان اوستالار یِتی‌شتیِرمَلیییز.

بونلار و داحا نِجه گِلِنِکسل اِل ساناتیمیز بوگون قایبولماَیا یوز توتموش دورومدا.

ایشته بو مِسِلکلَری یاشلی اوستالاریمیز گنجلره اؤگرِتمِلی. بو گِلِنِکسل مِسِلکلَر، بِلکی بوگون دوغروجا پارا قازاندیران مِسِلکلَر اولماَیابیلیر. آنجاق بلدیه‌لرین دِستِییله یاشاتیلَمالی، گِلِجک نِسیللَره آکتاریلَمالیدیر.

شَهرِمیزه گِلِن یَرلی و یابانجی توریستلَره، قهرمان‌مرعشین کولتورونو و اِل ساناتلارینی جانلی اولاراق گؤستِرِبِلمَلیییز.

بیر توریست، سادِجه فوتوغراف چِکیپ گِتمَمِلی.

اوستایى گؤرمِلی، چیراغی گؤرمِلی، اِل اَمِیی گؤرمِلی.

دوندرمِنین نَسیل یاپیلدیغینی، یِمِنینین نَسیل دیکِلدیغینی، آبا قاماشینین نَسیل دوکوندوغونو، سیرمانین نَسیل ایشلِندیغینی، رَحلِنین نَسیل یاپیلدیغینی یَرِندِه گؤرمِلی.

ایشته او زامان کولتوروموز گِرچِکتِن یاشامیش اولور. کولتور یولو فِستیوالینین بیر آنلامی اولور.

سِوِنِن چوجوقلار، بوگون بایرام!

گِچمیشتِه ده چوخ یازدیم، بوگون ده بیر کِرِه داحا یازییوروم:

کولتور یولو فِستیوالی ماراش‌تان گِچییور.

سِوِنِن چوجوقلار، بوگون بایرام!

بو فِستیوالی سادِجه کونسِرلَر، اِتکینلیکلَر و بیرقاچ گونلوک گؤستِریلَر اولاراق گؤرمِیِلیم.

فِستیوال وِسیلِسییله قهرمان‌مرعشین قایبولماَیا یوز توتموش کولتورونو، ساناتینی و گِلِنِکسل مِسِلکلَرِنی یِنی‌دِن آیاغا قالدیرالیم.

یاشلی اوستالاریمیزین بیلدیکلَرِنی گِنجلَرِمیزه آکتارالیم.

کولتوروموزو ویترِینلَرِده دِییل، حَیاتین ایچینده یاشاتالیم.

چونکی کولتور، سادِجه گِچمیشتِن قالان بیر حاتیره دِییلدِر.

کولتور، گِلِجِگه بیراکاجاغیمیز میراثتیر.

قهرمان‌مرعش کولتور سوکاغینی بیرلیکتِه قورالیم و یاشاتالیم! او زامان بیر آنلامی اولور کولتور یولو فِستیوالینین؛ یوخسا «سِوِنِن چوجوقلار، بوگون کولتور یولو فِستیوالی وار» دِر دوروروز.

قالین سالیجاقلا…

گازِتِجی یازار بِکیر دوغان