TARİH VE KÜLTÜR İLE VAR OLMAK!
Sevgili Okurlarım,
Bugün size Avlu1890’dan söz edeceğim…
Kahramanmaraş’ın tarihi ve kültürel mirasını yaşatmak, geçmişle geleceği buluşturmak adına atılan her adımı önemsiyorum. Bu kapsamda Dulkadiroğlu Belediye Başkanımız Mehmet Akpınar’ın öncülüğünde, Divanlı Mahallesi’nde, Tarihi Divanlı Camii’nin yanında bulunan tarihi Maraş Konağı yenilenerek Avlu1890 Dulkadiroğlu Kültür, Sanat ve Müzik Akademisi olarak hizmete açıldı.
Valimiz Mükerrem Ünlüer, Büyükşehir Belediye Başkanımız Fırat Görgel, KSÜ Rektörümüz Prof. Dr. İbrahim Taner Okumuş, Dulkadiroğlu Kaymakamımız Hicabi Aytemür, siyasi parti temsilcileri, kurum yöneticileri ve çok sayıda vatandaşın katıldığı tören, birlik ve beraberliğimizin güzel bir yansıması oldu.
Dulkadiroğlu Belediyemizi, Belediye Başkanımız Mehmet Akpınar’ı ve emeği geçen herkesi kutluyorum.
Ancak…
Ben köşe yazılarımda yıllardır aynı konuyu dile getiriyorum. Tarihi konaklarımızı restore etmek, geçmişin izlerini taşıyan binalarımızı yeniden ayağa kaldırmak elbette çok önemli. Fakat tarihi bir konağı kurtarmak, tek başına tarihi dokuyu korumaya yetmez!
Bir tarihi eseri çevresindeki yapılaşmayla birlikte değerlendirmek gerekir. Konağın etrafında tarihi dokuya yakışmayan, görüntü kirliliği oluşturan yapılar durmaya devam ediyorsa yapılan restorasyonun etkisi de sınırlı kalacaktır.
Tarihi Maraş Konağı’nı yenileyip kapısını açıyoruz; peki, çevresini ne yapacağız?
Fotoğraf sanatçılarımızın, turistlerimizin ve Kahramanmaraşlı hemşehrilerimizin bu tarihi güzelliği bütün ihtişamıyla görebileceği, fotoğraf karelerine taşıyabileceği bir alan oluşturabilecek miyiz?
İşte asıl mesele burada!
TARİHİ KONAKLARIMIZIN ÇEVRESİ DE AÇILMALI
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyemiz, Dulkadiroğlu Belediyemiz, Valiliğimiz ve Kültür ve Turizm Bakanlığımız el ele vermelidir. Tarihi konakların çevresinde bulunan, tarihi dokuyla uyum sağlamayan yapıların durumu ele alınmalı; mülk sahiplerinin hakları gözetilerek gönüllü uzlaşma, kamulaştırma veya uygun başka yöntemlerle bölgenin tarihi kimliğine kavuşması sağlanmalıdır.
Burada önemli bir önerim var: Deprem sonrasında TOKİ ve Emlak Konut tarafından yapılan konutlardan uygun olanların değerlendirilmesi, gerekli hukuki ve idari şartlar sağlanarak bölgedeki hak sahiplerine alternatif olarak sunulması düşünülebilir. Böylece vatandaşlarımız mağdur edilmeden tarihi alanların çevresi açılabilir.
Elbette bu iş kolay değil. Mülkiyet meselesi var, vatandaşlarımızın hakları var, maliyet var. Ancak şehrimizin tarihi kimliğini korumak istiyorsak bu meseleleri bugünden konuşmak ve ortak bir çözüm üretmek zorundayız.
Amaç yalnızca birkaç binayı yıkmak değil; tarihi Maraş evlerini, konaklarını, sokaklarını ve meydanlarını bir bütün olarak yaşatmaktır.
Düşünün…
Tarihi Maraş Konağı bütün güzelliğiyle ortaya çıksa, çevresindeki uyumsuz yapılar kaldırılarak yerine tarihi dokuya uygun düzenlemeler yapılsa, küçük bir meydan oluşturulsa, araçlar için uygun bir otopark planlansa ve ziyaretçiler rahatça gezebilse…
Burası hem turizme hem kültürümüze hem de şehrimizin ekonomisine katkı sunan önemli bir merkez hâline gelmez mi?
Kahramanmaraş’ın tarihi sokakları, konakları, camileri ve geleneksel mimarisi bizim geçmişimizdir. Bunlar yalnızca eski binalardan ibaret değildir; atalarımızın hayatını, sanatını, komşuluk ilişkilerini ve şehir kültürünü anlatan canlı belgelerdir.
AVLU1890, KÜLTÜR VE SANATIN YENİ ADRESİ
Avlu1890’ın yalnızca restore edilmiş bir konak olarak kalmaması, yaşayan bir kültür merkezi hâline gelmesi de sevindirici bir gelişmedir.
Merkezde Türk müziği ve Batı müziği enstrüman eğitimleri, resim, hat sanatı, Türk Halk Müziği ve Türk Sanat Müziği koroları ile konservatuvara hazırlık eğitimleri verilecek. Yaklaşık 100 kursiyere eğitim imkânı sunulması hedefleniyor.
Belediyecilik yalnızca yol yapmak, kaldırım döşemek, bina inşa etmek değildir. Gençlerimizin yeteneklerini keşfetmesine imkân sağlamak, sanatı sevdirmek, kültürümüzü gelecek nesillere aktarmak da belediyeciliğin önemli görevleri arasındadır.
Başkan Mehmet Akpınar’ın açılışta dile getirdiği, “Hiçbir yetenek keşfedilmeden kalmasın, hiçbir gencimiz imkânsızlıklar nedeniyle hayallerinden vazgeçmesin” anlayışı da bu açıdan kıymetlidir.
Dilerim Avlu1890’dan nice sanatçılar yetişir, nice gençlerimiz müzikle, resimle ve kültürle tanışır. Tarihi konaklarımızın kapıları yalnızca ziyaretçilere değil, geleceğin sanatçılarına da açılır.
SON SÖZÜM ŞUDUR:
Avlu1890’ın açılması güzel bir başlangıçtır. Şimdi bu başlangıcı daha büyük bir projeyle taçlandırmalıyız.
Tarihi konağı koruyalım, çevresini de kurtaralım. Tarihi eserlerimizi yalnızca ayakta tutmakla yetinmeyelim; onları çevresiyle birlikte yaşatalım.
Kahramanmaraş’ın tarihi dokusunu ortaya çıkaralım ki şehrimize gelenler yalnızca yeni binaları değil, Maraş’ın geçmişini, kültürünü ve ruhunu da görebilsin.
Çünkü şehirler yalnızca betonla büyümez; tarihini koruyarak, kültürünü yaşatarak ve geçmişinden güç alarak geleceğe yürür.
Tarihimize sahip çıkalım, kültürümüzü yaşatalım. Kahramanmaraş’ı geçmişiyle var edelim!
Kalın Sağlıcakla
Bekir Doğan
Gazeteci - Yazar
تاريخ و ثقافت ايله وار اولمق!
سيويلي اوخوريـلريم،
بوگون سزه آولو ۱۸۹۰ دان سوز ايده‌جغيم…
قهرمان‌مرعشڭ تاريخی و ثقافی ميراثنی ياشاتمق، گچميشله گله‌جگى بولوشدورمق آدیـنه آتيلان هر آديمى اونمسيورم. بو قابيلدن دلقادير اوغلى بلديه رئيسيمز محمد آقپنارڭ اونجولوغنده، ديوانلى محله‌سىنده، تاريخى ديوانلى جامعى ياننده بولونان تاريخى مرعش قوناğı يني‌لنره‌ك آولو ۱۸۹۰ دلقادير اوغلى ثقافت، صنعت و موسيقى آكاديميسى اولارق خدمت آچيلدى.
واليمز مكرم اونلوئر، بويوك‌شهر بلديه رئيسيمز فرات گورگل، ق.س.ا.و. ريكتوروموز پروف. دكتر ابراهيم تانر اوقوموش، دلقادير اوغلى قايماقاميمز حجابى آيتمور، سياسی پارتى تمثيلجيلرى، قوروم مديرلرى و چوخ سايدا وطنداشڭ اشتراك ايتديغى مراسم، بيرليك و برابريگيمزڭ گوزل بير يانسيماسى اولدى.
دلقادير اوغلى بلدييمزى، بلديه رئيسيمز محمد آقپنارى و امه‌گى گچن هر كسى تبريك ايديورم.
اما…
بن كوشه يازيلاريمده يىللاردير آينى موضوعى ديلى گتيريورم. تاريخى قوناكلاريمزى ترميم ايتmek، گچميشڭ ايزلرنى تاشيان بينالاريمزى يني‌دن آياğa قالديرمق، البته چوخ اونملی. فاقت تاريخى بير قوناğı قورتارمق، تك باشنه تاريخى دوكويى قوروماغا يتmez!
بير تاريخى اثرى، اترآفنده‌كى ياپىلاشمايله برابـر ده‌رلنديرمك لازمدير. قوناڭ اترآفنده تاريخى دوكويه ياقشمايان، گورونتü كيرليليغى اولوشدوران ياپيلار قالماقـدا دوام ايديرسه، ياپيلان ترميمڭ تاثيرى ده محدود قالاجاقتير.
تاريخى مرعش قوناğıنى يني‌له‌ييب قاپوسنى آچيوروز؛ پكى، اترآفنى نه ياپاجاغيز؟
فوتوغراف صنعتچيلريمزڭ، سياحتچيلريمزڭ و قهرمان‌مرعشلى همشهري‌لريمزڭ بو تاريخى گوزلليغى بوتون عظمتيله گوره‌بي‌لجه‌غى، فوتوغراف كاره‌لرنه تاشيابي‌لجه‌غى بير آلان اولوشدورابي‌لجه‌ك مي‌يز؟
ايشته اصل مسئله بوراده!
تاريخى قوناكلاريمزڭ اترآفى ده آچيلمالى
قهرمان‌مرعش بويوك‌شهر بلدييمز، دلقادير اوغلى بلدييمز، واليلغيمز و ثقافت و سياحت وزارتيمز اِل اَله وِرمه‌ليدير. تاريخى قوناكلارڭ اترآفنده بولونان، تاريخى دوكويه اويوم ساغلامايان ياپيلارڭ وضعيتى ele آلِنمالى؛ مُلك صاحبلرڭ حقوقلرى گوزتيلره‌ك، gönüllü uzlaşma، kamulaştırma وياهود اويغون باشقا يانتملرله بولگه‌ڭ تاريخى كيمليغنه قاوشماسى ساغلانمالىدير.
بوراده اونملی بير اوغروم وار: زلزلە سونراسى توكى و املاك قونوت طرفندن ياپيلان قونوتلاردان اويغون اولانلارڭ ده‌رلنديريلمه‌سى، لازملی حقوقى و ادارى شرط‌لر ساغلاناراق بولگه‌ده‌كى حق صاحبلرنه آلترناتيف اولارق سونولماسى دوشونوله‌بي‌لير. بويله‌جه وطنداشلاريمز mağdur edilmeden تاريخى آلانلارڭ اترآفى آچيلابي‌لير.
البته بو ايش قولاي دگيل. مُلكيت مسئله‌سى وار، وطنداشلاريمزڭ حقوقلرى وار، مصاريف وار. اما شهرمڭ تاريخى كيمليغنى قورومق ايستيورساك، بو مسئله‌لرى بوگوندن قونوشمق و مشترک بير حل اورتاغا قویمق مجبوريتنده‌ييز.
مقصود يالنيزجا بير قاج بينايى ييقمق دگيل؛ تاريخى مرعش اويلرنى، قوناكلارنى، سوكاقلرى و ميدانلارنى بير بوتون اولارق ياشاتمقتير.
دوشونون…
تاريخى مرعش قوناğı بوتون گوزلليغيله اورتيا چيقده، اترآفنده‌كى اويومسوز ياپيلار قالديريلاراق يرينه تاريخى دوكويه اويغون تنظيم‌لر ياپيلسا، كوچوك بير ميدان اولوشدورولسا، آراجلر ايچون اويغون بير اوتوپارک پلانلانسا و زيارەتچيلر راحتجه گزه‌بي‌لسه…
بورا هم سياحتِه، هم ثقافتيمزه، هم ده شهرمڭ اقتصادينه كتقى سونان اونملی بير مركز حالينه گلمه‌ز مي؟
قهرمان‌مرعشڭ تاريخى سوكاقلرى، قوناكلار، جاميلرى و تقليدى معماريسى بيزيم گچميشيمزدير. بونلار يالنيزجا اسكى بينالاردان عبارت دگيلدير؛ آتalarيمزڭ حياتنى، صنعتنى، قونشولق علاق‌لرنى و شهر ثقافتنى آنلاتان جانلى بلگه‌لردير.
آولو ۱۸۹۰، ثقافت و صنعتڭ ينى آدرسى
آولو ۱۸۹۰ڭ يالنيزجا ترميم ايديلمیش بير قوناك اولارق قالماييب، ياشايان بير ثقافت مركزى حالينه گلمه‌سى ده سويينديريجي بير گليشمـدير.
مركزده ترك موسيقى‌سى و غرب موسيقى‌سى آلات تعليم‌لرى، رسم، خط صنعتى، ترك خلق موسيقى‌سى و ترك صنعت موسيقى‌سى كورولارى ايله كونسرواتوارا حاضيرلق تعليم‌لرى ويريله‌جك. ياقلاشق يوز كورسي‌يره تعليم ايمكانى سونولماسى هدفلنمكده‌دير.
بلديه‌جيلك يالنيزجا يول ياپمق، كالدريم دوزمه‌ك، بينا انشا ايتmek دگيلدير. گنجلريمزڭ قابليت‌لرنى كشف ايتmesine ايمكان ساغلامق، صنعتى سِوديرمك، ثقافتيمزى گله‌جك نسل‌لره آقترمق ده بلديه‌جيلكڭ اونملی وظيفه‌لرى آراسيندادر.
رئيس محمد آقپنارڭ آچيلشده ديلى گتيرديغى، «هيچبير قابليت كشف ايديلمك‌دن قالماسين، هيچبير گنجمز ايمكانسيزليقلار سببيله خياللرندن vazgeçmesin» آنلاييشى ده بو باقيمدان قيمت‌ليدير.
ديلريم آولو ۱۸۹۰ دان نچه صنعتكارلار يتشير، نچه گنجلريمز موسيقى‌يله، رسم‌له و ثقافتله تانشسین. تاريخى قوناكلاريمزڭ قاپولرى يالنيزجا زيارەتچيلره دگيل، گله‌جگڭ صنعتكارلارنه ده آچلسن.
سون سوزوم بودور:
آولو ۱۸۹۰ڭ آچيلماسى گوزل بير باشلانغچتير. شمدى بو باشلانغچى داها بويوك بير پروژيله تاجلانديرمالی‌ييز.
تاريخى قوناğı قورويالم، اترآفنى ده قورتارالم. تاريخى اثرلريمزى يالنيزجا آياقده توتمقله يتينمه‌ييلم؛ اونلارى اترآفيله برابـر ياشاتالم.
قهرمان‌مرعشڭ تاريخى دوكوسنى اورتيا چي‌قارا‌لم قه شهرمزه گله‌نلر يالنيزجا ينى بينالارى دگيل، مرعشڭ گچميشنى، ثقافتنى و روحنى ده گوره‌بي‌لسن.
چونكى شهرلر يالنيزجا بتونله بويومز؛ تاريخنى قوروياراق، ثقافتنى ياشاتاراق و گچميشندن گوج آلـاراق گله‌جگه يورور.
تاريخيمزه صاحپ چيقاليم، ثقافتيمزى ياشاتالم. قهرمان‌مرعشنى گچميشيله وار ايديلم!
قالڭ صاغليجاقلا
بكير دوغان
گازته‌جى - يازار