SON ÜÇ YILDA NE OLACAK?
Orta Vadeli Program (2027-2029), Resmi Gazetenin Mükerrer sayı ile 6 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe giren ve Türkiye ekonomisinin önümüzdeki üç yılına ilişkin yol haritasını ortaya koyan temel program. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan OVP;
enflasyonun düşürülmesini,
mali disiplinin korunmasını,
büyümenin sürdürülmesini,
yatırımların artırılmasını,
üretim ve istihdamın desteklenmesini,
kayıt dışılıkla mücadeleyi ve
yeşil-dijital dönüşümü temel başlıklar olarak belirliyor.
80 sayfa durum tespitleri, analizler ve öngörü rakamları istatistikler vs vs.
Ancak vatandaş açısından OVP'nin asıl anlamı, rakamlardan çok günlük hayata nasıl yansıyacağıdır.
Çünkü üç yıllık programda hedefler büyük.
ENFLASYONDA HEDEF TEK HANE
Programın en önemli başlığı hiç şüphesiz enflasyon.
2026 yılı için yüzde 28,4 olarak öngörülen enflasyonun 2027'de yüzde 21'e, 2028'de yüzde 13,5'e ve 2029'da yüzde 9'a düşürülmesi hedefleniyor.
Yani ekonomi yönetimi üç yıllık dönemin sonunda yeniden tek haneli enflasyona ulaşmayı hedefliyor. Programda fiyat istikrarının sağlanması temel amaç olarak ortaya konulurken, enflasyonla mücadelede para ve maliye politikalarının eş güdümlü yürütüleceği belirtiliyor.
Buradaki kritik soru ise şu:
Enflasyon düşerken vatandaşın alım gücü ne olacak?
Çünkü vatandaş için enflasyon rakamının yüzde 28'den yüzde 21'e düşmesi kadar, maaşının ve gelirinin aynı dönemde ne kadar arttığı da önemli.
EMEKLİ VE MEMUR NE BEKLEYECEK?
OVP'de emekli ve memur maaşlarına ilişkin belirli bir zam oranı ya da rakam açıklanmıyor.
Bu nedenle yalnızca OVP'ye bakarak, “Emekliye şu kadar zam yapılacak” veya “Memur maaşı şu seviyeye çıkacak” demek mümkün değil.
Programın ortaya koyduğu hedef, enflasyonu aşağı çekerek zaman içinde fiyat istikrarını sağlamak.
Dolayısıyla önümüzdeki dönemde maaş artışlarının vatandaşın gerçek alım gücünü ne ölçüde koruyacağı, uygulanacak yıllık programlar ve yapılacak ücret düzenlemeleriyle netleşecek.
Nitekim OVP'nin ilk yılında uygulanacak politika ve tedbirlerin ayrıntılarının 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alacağı açıkça belirtiliyor.
ASGARİ ÜCRETTE RAKAM YOK
Asgari ücret konusunda da OVP'de doğrudan bir rakam bulunmuyor.
Program; çalışanların ve işverenlerin refahını gözeten, maliyet baskılarını sınırlayan ve özellikle üretim sektörünün rekabet gücünü koruyan bir yaklaşım ortaya koyuyor.
Bu nedenle asgari ücretin ne kadar olacağı OVP'nin kendisinden değil, ilerleyen dönemde yapılacak ücret görüşmeleri ve düzenlemelerden ortaya çıkacak.
VERGİLERDE YENİ DÖNEM
OVP'nin dikkat çeken başlıklarından biri de vergiler.
Programda vergi tabanının genişletilmesi, kayıt dışılığın azaltılması ve vergi kayıp ve kaçağıyla daha etkin mücadele edilmesi hedefleniyor.
Bunun için yapay zekâ, büyük veri ve risk analiz sistemlerinden daha fazla yararlanılması; kayıt dışı istihdam ve kayıt dışı ücret ödemelerine yönelik risk odaklı denetimlerin artırılması planlanıyor.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu:
OVP, belirli bir vergi artışını tek tek açıklamıyor. Ancak vergi sisteminde kayıt dışılıkla mücadele ve denetimin daha da güçlendirilmesini öngörüyor.
DAR GELİRLİYE SOSYAL KONUT
Vatandaş açısından OVP'nin önemli başlıklarından biri de konut.
Programda düşük gelirli vatandaşlar, engelliler ve yeni evlenen gençler için sosyal konut çalışmalarının hızlandırılması hedefleniyor.
Bunun yanında kiralık sosyal konut uygulamalarının yaygınlaştırılması ve kira artışlarının sınırlandırılmasına katkı sağlayacak politikaların geliştirilmesi amaçlanıyor.
Bu başlık, özellikle yüksek kira ödeyen dar gelirli vatandaşlar açısından doğrudan önem taşıyor.
Çünkü bugün birçok ailenin bütçesinde en büyük yüklerden birini kira oluşturuyor.
ÇİFTÇİ İÇİN YENİ ÜRETİM MODELİ
Tarımda ise daha planlı bir üretim anlayışı öne çıkıyor.
Gıda güvenliğinin güçlendirilmesi, stratejik tarım ürünlerinde üretim kapasitesinin artırılması, gübre ve bitki koruma ürünleri gibi girdilerde yerli üretimin geliştirilmesi hedefleniyor.
Yapay zekâ ve hassas tarım uygulamalarından yararlanılması, hastalık ve zararlıların erken tespit edilmesi, sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılması ve Organize Tarım Bölgelerinin geliştirilmesi de programda yer alan başlıklar arasında.
Ancak çiftçi açısından önemli bir başka değişiklik daha var.
Tarım ürünlerinin alım fiyatlarının belirlenmesinde geçmiş enflasyona otomatik biçimde endekslenen yaklaşımın azaltılması; kamu maliyesi, piyasa şartları ve program hedeflerinin birlikte dikkate alınması öngörülüyor.
Bu düzenlemenin üretici gelirlerine nasıl yansıyacağını ise uygulama gösterecek.
ESNAF VE SANAYİCİYE DESTEK
Programın büyüme hedefleri de dikkat çekici.
Türkiye ekonomisinin 2027'de yüzde 4,2, 2028'de yüzde 4,6 ve 2029'da yüzde 5 büyümesi hedefleniyor.
Bu büyümenin üretim, yatırım ve istihdamla desteklenmesi amaçlanıyor.
Özellikle emek yoğun sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin ve ihracatçıların işletme sermayesi ile finansmana erişiminin kolaylaştırılması, enerji ve lojistik maliyetlerinin iyileştirilmesi ve ihracat rekabetinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Burada amaç yalnızca ekonomik büyümeyi rakamlarda göstermek değil, büyümenin üretime ve istihdama dönüşmesini sağlamak.
BELEDİYELERDE TASARRUF VE DİJİTALLEŞME
OVP yalnızca merkezi hükümeti değil, kamu kurumlarını ve belediyeleri de ilgilendiriyor.
Kamu harcamalarında verimliliğin artırılması, gereksiz ve verimsiz harcamaların ayıklanması, ortak dijital altyapıların kullanılması ve aynı iş için farklı kurumların ayrı ayrı sistem kurmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Belediyelerde de ortak yazılım ve dijital altyapıların kullanılması, dijital belediyecilik hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve kaynakların daha etkin kullanılması öngörülüyor.
Yani önümüzdeki dönemde kamu tarafında “daha az harcama, daha verimli hizmet” anlayışının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
ASIL MESELE ENFLASYON
Bütün bu başlıkların sonunda dönüp dolaşıp aynı noktaya geliyoruz:
Enflasyon.
Çünkü enflasyon düşmezse büyümenin vatandaşın cebine yansıması zor.
Enflasyon düşerken gelirler korunur ve üretim artarsa vatandaşın satın alma gücü de zaman içinde toparlanabilir.
Bu nedenle OVP'nin başarısını sadece büyüme rakamlarıyla değil; pazardaki fiyatlarla, kirayla, faturalarla, gıda maliyetleriyle ve ay sonunda vatandaşın cebinde kalan parayla ölçmek gerekiyor.
Orta Vadeli Program, önümüzdeki üç yıl için önemli hedefler ortaya koyuyor.
Yüzde 9 enflasyon hedefi, yüzde 5 büyüme hedefi, mali disiplin, üretim, yatırım, istihdam, sosyal konut, tarım ve dijital dönüşüm...
Hepsi kâğıt üzerinde önemli hedefler.
Fakat ekonomide asıl başarı, hedeflerin vatandaşa nasıl yansıdığıyla ölçülür.
Çünkü vatandaş için ekonomi; tablolar ve grafiklerden ibaret değil.
Ekonomi, marketteki fiyat, evin kirası, elektrik faturası, çiftçinin tarlası, esnafın dükkânı ve ay sonunda cüzdanda kalan paradır.
OVP'nin gerçek sınavı da tam olarak burada başlayacak.
Daha detaylı incelemek isteyen için adres https://www.resmigazete.gov.tr
Sağlıcakla kalınız