ŞİRKETLER NASIL AYAKTA KALIR, NASIL BÜYÜR?
Sevgili Okurlarım,
Yaklaşık kırk yıla yaklaşan meslek hayatım boyunca yüzlerce işletmenin kuruluşuna, büyümesine, zor günler yaşamasına ve maalesef bazılarının da kapanışına şahit oldum.
Bu tecrübeler bana şunu öğretti:
Bir şirketi ayakta tutan şey sadece yüksek ciro değildir. Hatta bazen çok yüksek ciro yapan işletmelerin kısa sürede ciddi mali sıkıntılara düştüğünü görürüz. Buna karşılık daha mütevazı cirolarla çalışan bazı işletmeler ise onlarca yıl ayakta kalmayı başarırlar.
Peki farkı oluşturan nedir?
Aslında cevap oldukça basittir. Başarılı şirketler bazı temel prensiplere sıkı sıkıya bağlı kalırlar.
Her şeyden önce güçlü bir nakit akışı yönetimine sahip olurlar. Çünkü ticarette kâr etmek kadar nakdi yönetebilmek de önemlidir. Kâğıt üzerinde kârlı görünen birçok işletme, nakit akışını yönetemediği için zor duruma düşmüştür.
Başarılı şirketlerin ikinci özelliği sürdürülebilir kârlılıktır. Bir yıl yüksek kâr edip sonraki yıllarda zarar etmek yerine, istikrarlı ve kontrollü büyümeyi tercih ederler.
Üçüncü önemli unsur ise aşırı borçlanmadan kaçınmaktır. Öz kaynakları güçlü olan şirketler ekonomik dalgalanmalara karşı daha dirençli olurlar. Finansal kaldıraç makul seviyelerde tutulduğu sürece büyümeye katkı sağlar; ancak kontrolsüz borçlanma işletmeleri kırılgan hale getirir.
Müşteri ve tedarikçi çeşitliliği de şirketlerin sigortası gibidir. Tüm satışlarını tek müşteriye yapan ya da tüm alımlarını tek tedarikçiden sağlayan işletmeler büyük risk altındadır. Sağlıklı şirketler risklerini dağıtırlar.
Tahsilat disiplinine sahip olmak da başarıyı belirleyen önemli faktörlerden biridir. Satış yapmak kadar, satılan mal ve hizmetin bedelini zamanında tahsil etmek de önemlidir.
Güçlü şirketlerin ortak özelliklerinden biri de planlı hareket etmeleridir. Bütçe yaparlar, nakit akışlarını önceden hesaplarlar, riskleri analiz ederler ve olası krizlere karşı hazırlıklı olurlar.
Vergi ve SGK yükümlülüklerini zamanında yerine getirmek, bankalarla güvene dayalı ilişkiler kurmak, doğru finansal raporlama yapmak ve özellikle kurumsal yönetim anlayışını benimsemek de işletmelerin uzun ömürlü olmasını sağlayan unsurlardır.
Dikkat edilirse bu saydıklarımızın hiçbiri tesadüf değildir. Bunlar disiplin, planlama ve mali yönetim becerisinin sonucudur.
Bugün dünya çapında başarı hikâyesi yazan şirketlere baktığımızda ortak noktalarının; güçlü mali yapı, sağlıklı nakit yönetimi, kurumsallaşma ve riskleri önceden görebilme kabiliyeti olduğunu görüyoruz.
Sonuç olarak şirketlerin uzun ömürlü olmasının sırrı sadece çok satış yapmak değil, mali yapıyı güçlü tutmak, riskleri yönetmek ve geleceği planlamaktır. Bundan sonraki yazılarımda ise şirketlerde dikkat edilmesi gereken tespit edilmiş kuralları tek tek ve örnekleriyle ele alarak değerlendirmeye devam edeceğim.
Unutulmamalıdır ki ticarette başarı bir sprint değil, uzun bir maratondur. Maratonu tamamlayanlar ise mali disipline sahip olanlardır. Selam ve dua ile.
Ali AYDIN
S.M.Mali Müşavir