Aile Birliği Devletin Bekasıdır
Bir milletin ayakta kalabilmesinin en temel şartlarından biri güçlü aile yapısına sahip olmasıdır. Çünkü aile, yalnızca bireylerin bir arada yaşadığı küçük bir topluluk değil; milletin karakterini, ahlakını, kültürünü ve geleceğini şekillendiren en temel kurumdur. Tarih boyunca büyük medeniyetler incelendiğinde görülmektedir ki devletlerin gücü ordularından önce aile yapılarından beslenmiştir. Aile çökerse toplum zayıflar, toplum zayıflarsa devletin bekası tehlikeye girer. Çünkü milletin devamlılığı güçlü aile yapısıyla mümkündür.
Aile, insanın dünyaya gözlerini açtığı ilk mekteptir. Sevgi, saygı, merhamet, sadakat, fedakârlık ve sorumluluk gibi değerler ilk olarak aile içerisinde öğrenilir. Bu değerlerden mahrum yetişen nesillerin güçlü bir toplum inşa etmesi mümkün değildir. Aile, birey yetiştirmenin ötesinde milletin ruhunu taşıyan temel kurumdur. Bu nedenle aile bağlarının güçlenmesi, medeniyet bağlarımızın yeniden ihya edilmesi anlamına gelir.
Köklü medeniyet tarihimize baktığımızda aile yapısının ne kadar güçlü olduğu açıkça görülmektedir. Osmanlı’dan Selçuklu’ya, hatta daha eski Türk-İslam medeniyetlerine kadar uzanan süreçte aile; toplumun temel direği kabul edilmiştir. Büyükler saygının, küçükler sevginin merkezinde yetişmiş; mahalle kültürü, akrabalık ilişkileri ve dayanışma ruhu toplumsal yapıyı ayakta tutmuştur. İşte bu güçlü aile düzeni, devletin asırlar boyunca ayakta kalmasının en önemli sebeplerinden biri olmuştur.
Bugün ise modern dünyanın dayattığı bireyselleşme anlayışı aile kurumunu ciddi şekilde tehdit etmektedir. Tüketim kültürü, haz merkezli yaşam anlayışı ve köksüz modernleşme biçimleri aile bağlarını zayıflatmaktadır. Cemil Meriç’in dikkat çektiği üzere modernleşme yalnızca şehirleri değil, insan ilişkilerini de değiştirmiş; insanı kendi medeniyet köklerinden uzaklaştırmıştır. Eski evlerde bulunan sıcaklık, kuşaklar arası bağ ve birlikte yaşama kültürü giderek aşınmaktadır. İnsanlara sürekli bireysel yaşam teşvik edilirken aidiyet duygusu geri plana itilmekte, bunun sonucunda yalnızlaşan bireylerden oluşan kırılgan toplumlar ortaya çıkmaktadır. Oysa aile; insanın yalnızlığa, savrulmaya ve kimlik krizine karşı en güçlü sığınağıdır.
Nitekim Kemal Sayar’ın da ifade ettiği gibi çağımızın en büyük krizlerinden biri yalnızlıktır. Teknoloji insanları birbirine yaklaştırıyor gibi görünse de ruhen yalnızlaştırmaktadır. Paylaşımın, sabrın, dayanışmanın ve merhametin zayıfladığı toplumlarda insan daha kırılgan hâle gelmektedir. Ev artık yalnızca içinde yaşanılan bir mekân değil; insanın huzur bulduğu, anlaşılmayı öğrendiği ve aidiyet hissettiği bir yuvadır. Bu yüzden aile bağlarının zayıflaması sadece bireysel değil, toplumsal bir kırılma da üretmektedir.
Aile huzurunun korunması aynı zamanda genç nüfusun devamlılığının da en önemli güvencesidir. Güçlü aile yapısı olmayan toplumlarda doğum oranları düşmekte, nesil devamlılığı tehlikeye girmekte ve toplumsal aşınma hızlanmaktadır. Nüfusun korunması yalnızca sayısal bir mesele değil; aynı zamanda kültürel devamlılığın korunmasıdır. Çünkü aile yapısındaki çözülme, milletin manevi gücünü de zayıflatmaktadır.
Dünya konjonktürüne baktığımızda tarihsel olarak en sağlam aile yapılarından birine sahip milletlerden biri Türk milletidir. Ancak modern kültürel dönüşüm, aile yapımız üzerinde ciddi
aşınmalar meydana getirmiştir. Batılılaşmanın yanlış yorumlanması, kültürel yabancılaşma ve medya aracılığıyla yayılan yozlaşma aile kurumunu olumsuz etkilemektedir. Elbette bu süreç tamamen başarıya ulaşmış değildir; çünkü bu milletin özünde hâlâ güçlü bir medeniyet hafızası yaşamaktadır. Ancak tehlikenin büyüklüğü de inkâr edilemez.
Sezai Karakoç’un ifade ettiği gibi medeniyet önce evde, ailede ve mahallede başlar. Anne, aile ve mahalle kültürü kaybolduğunda toplum da ruhunu kaybetmeye başlar. Geleneksel Türk-İslam şehirlerinde evler yalnızca taş ve ahşaptan değil; merhamet, mahremiyet ve komşuluk duygusundan inşa edilmiştir. İşte bu manevi iklim, asırlar boyunca milletimizi ayakta tutan en büyük güçlerden biri olmuştur.
Bu nedenle aileyi koruyacak adımların vakit kaybedilmeden atılması hayati önem taşımaktadır. Eğitim politikalarından medya düzenine, şehir planlamasından sosyal destek mekanizmalarına kadar her alanda aile merkezli bir yaklaşım benimsenmelidir. Gençlerin evliliğe teşvik edilmesi, ekonomik kaygıların azaltılması, kuşaklar arası bağların güçlendirilmesi ve manevi değerlerin yeniden ihya edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Bugün dünyanın birçok düşünürü, modern toplumların yaşadığı krizin merkezinde aidiyet kaybının bulunduğunu ifade etmektedir. İngiliz düşünür Roger Scruton’a göre insan yalnızca yaşayacağı bir eve değil, kendisini ait hissedeceği bir yuvaya da ihtiyaç duyar. Scruton’un “oikophilia” kavramıyla ifade ettiği eve, vatana ve kültüre duyulan sevgi; toplumsal sürekliliği ayakta tutan temel dinamiklerden biridir. Çünkü insan karakteri bağlılıklar, gelenekler ve süreklilik duygusu içinde şekillenir. Aidiyet bağlarını kaybeden toplumlar ise zamanla ortak ruhunu yitirmiş, yalnız bireyler topluluğuna dönüşür
Unutulmamalıdır ki bir medeniyet önce ailede başlar. Tarihimizin bize bıraktığı en büyük miras güçlü aile anlayışıdır. Var oluş ülkümüzü korumanın yolu da aileyi korumaktan geçmektedir. Çünkü medeniyetler yalnızca kurumlarla değil; aidiyet duygusu taşıyan sağlam ailelerle ayakta kalır.
Muhabbetle…