POZİTİVİZM -2

POZİTİVİZM -2

POZİTİVİZM-2

Dikkat edilirse burada psikoloji yoktur. A. Comte, psikolojiyi, biyoloji ile sosyoloji arasında paylaştırır. Çünkü Comte’a göre; sosyal hayatı kolektif şuur (toplumsal bilinç) düzenler. Duygu, algı gibi yalın ruhi olayları biyolojiye, genel ve ortak tasavvurlar

5- Weber, A. Felsefe Tarihi, Çev. H. Vehbi Eralp, B. III, İstanbul  1964, s. 297

gibi karmaşık ruhi olayları ise yeni bir bilimin konusu olarak belirler ki bu bilim sosyolojidir. Sosyolojiye ismini veren, sosyoloji adını ilk defa kullanan Auguste Comte, kurucusu ise 14. Yüzyılda yaşamış Kuzey Afrikalı düşünür İbn Haldun’dur. 6

İNSANLIK DİNİ

A.Comte’a göre sosyolojide pozitifliğin zorunlu şartı insanlıktır. İdeal bir toplum düzenini kurabilmek, insanlığı içine düştüğü bunalımdan kurtarabilmek için bir insanlık dinine ( la réligion d’Humanité) ihtiyaç vardır. A. Comte diyor ki, antik çağlarda insanın bilgisi çok sınırlı idi. Mahiyetini anlamadığı için; şimşek, yangın, deprem, sel gibi tabi afetlerden korkuyor, ilkbaharda tabiatın canlanması, bitkilerin yeşermesi, çiçeklerin rengârenk açması gibi diğer bazı olaylardan da hoşlanıyordu. İşte insanlık, korktukları şeylerin şerrinden emin olmak, hoşlandıkları şeylere şükran duymak için adakta bulundu, kurban kesti, serenomiler yaptı. Buradan din fikri ortaya çıktı. Evolusyonist (evrimci) bir anlayışla fetişizmden politeizme, buradan da monoteizme geçildi.

Bilimin ilerlemesi sayesinde; insanlık olayların mahiyetine indi, olayların sebeplerini öğrendi, yani korkulacak bir şey kalmadı. Bu yüzden de günümüzde dine ihtiyaç kalmadı diyor. Ama insanlar geleneksel olarak bir şeylere inanmaya alıştığı için, diğer bir ifadeyle mutlu olmaları için ona bir din bulmak lâzımdır. Bu dinin adı da insanlık dinidir diyor. Ne demek, insanlık dini?   İnsanlık dini demek, kısaca insanın içinde yaşadığı topluma tapması demektir. Toplum, soyut bir varlık denilirse; o toplumun içinden çıkan kahramanlara, ünlü starlara, karizmatik liderlere tapmalıdır.

Comte, Systéme de Politique Positive (Pozitiv Politika Sistemi) isimli eserinde pozitif dini kurduğunu söyler. Pozitivizmin İlmihali (Cathéchisme Positiviste) ile de bu dinin uygulama biçimini açıklar.7 Pozitivizm, bundan önceki bütün dinlerin geçersiz hale geldiğini belirterek; bu dinlerin “İnsanlık Dini”ne geçiş için birer hazırlık olduğunu söyler.

6   Becher, H. Bamess, H. Social Thooght From Love to Science, Dover Publications, New York 1961, s. 267

7  Comte, A. Synthese Subjective, Paris 1971, s. V

 





Bu yazı için bir yorum yazın

Bir Cevap Yazın

74978e3b3f6e01292b82b4c8b5fff9db
Adres: Trabzon Bulvarı Borsa Caddesi Ticaret Borsası İşhanı altı no: 9/3 Merkez Kahramanmaraş Telefon: 03442212035 Faks: 0344 225 00 50 Cep Telefonu: 0542 233 89 31
Portal Teması : Wptr.Co