İş Kanununda denetim

İş Kanununda denetim

İş kanununda Deneme Süresi Kaç Gündür?

Değerli okurlar.Genel olarak çalışanlarımız işyerlerinde işe başladıklarında belirli bir süre deneme amaçlı işe başladıklarını, işverenler de deneme amaçlı işçiyi çalıştırdıklarını ifade etmektedirler. Dolayısı ile işyerinde ne kadar deneme süreli çalışabilir sorusunubu yazımızla irdeleyelim.

4857 sayılı iş kanunun 9. Maddesinde iş sözleşmeleri belirli veya belirsiz süreli yapılabileceği, bu sözleşmeler çalışma biçimleri bakımından tam süreli veya kısmî süreli yahut deneme süreli ya da diğer türde oluşturulabileceği hüküm altına alınmıştır.

İş Kanunun 15. maddesinde ise taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresinin en çok iki ay olabileceği, toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca 15. Maddesinin ikinci fıkrasında işçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklı kalmak kaydıyla deneme süresi içinde tarafların iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebileceği belirtilmektedir.

4857 Sayılı kanunun 9 ve 15. Maddeleri incelendiğinde;

  • İş sözleşmesine deneme süresi konulabileceği,
  • İş sözleşmelerine deneme süresi kaydı konulmaması halinde deneme süreli çalışmanın olmayacağı,
  • Deneme süresinin en çok 2 ay olabileceği,
  • Toplu sözleşmelerle 4 aya kadar düzenlenebileceği,
  • Tarafların belirlenen deneme süresi içerisinde iş sözleşmesini tazminatsız fesh edebileceği,
  • Normal olarak 2 aydan toplu sözleşmeyle 4 aydan fazla deneme süresi belirlenemeyeceği anlaşılmaktadır.

Dolayısı deneme süresinden bahsedebilmek için iş sözleşmelerinde mutlaka deneme süresi kaydının konulması gerekmektedir. Bu süre de toplu sözleşmeler hariç en çok 2 ay olarak belirlenebilecektir.

Deneme süresinin etkilerini değerlendirecek olursak deneme süresi belirlenmiş ise taraflar iş sözleşmesini bu süreler içerisinde tazminatsız fesh edebilecektir. Eğer yine sözleşmeye deneme süresi kaydı konulmamışsa işçi 1 gün dahi çalışmış ise ihbar tazminatını hak etme durumu söz konusu olabilir.

İşveren, işçi ile aralarında yazılı veya sözlü düzenlenen iş sözleşmesini ispatlamakla yükümlü olduğundan, sözlü olarak yapılan iş sözleşmelerinde deneme süresinin ispatını yapamayacağından yazılı yapılmayan deneme süreli iş sözleşmelerinde deneme süreli çalıştırıldığı iddiası ispatlanamayacağından çalışılan süredeki haklar işçi lehine olacaktır.

Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin ve iş güvencesigibi haklarda, 6 ay veya 1 yıl gibi çalışma süresi şartları olduğundan 2 – 4 aylık deneme sürelerindeki çalışmalardan dolayı bu haklardan faydalanılamaz. Bu hakları kazanmak için aranan çalışma süresinin hesabında, deneme süreleri de çalışma süresinden sayılmaktadır.

Diğer taraftan 5510 sayılı kanunda bazı istisnalar hariç işyerinde çalışmaya başlayan sigortalıların işe başlamadan önce sigortalı işe giriş bildirgeleri ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi zorunludur. Dolayısıyla 5510 sayılı kanunda deneme süresi öngörülmediğinden, iş sözleşmelerinde deneme süresi belirlense dahi işçi işyerinde sigortasız çalıştırılamaz. İşverenlerbelirlenen deneme sürelerinde dahi işyerinde çalıştırdıkları işçilerin sigortalarını yapmakla yükümlüdürler. Bu sürelerde sigortasız çalıştırıldığının tespiti halinde işverenler idari para cezaları ve prim teşviklerinden faydalanamama durumu ile karşı karşıya kalabilecektir.

Bir BİLGİ: Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir.

 





Bu yazı için bir yorum yazın

Bir Cevap Yazın

74978e3b3f6e01292b82b4c8b5fff9db
Adres: Trabzon Bulvarı Borsa Caddesi Ticaret Borsası İşhanı altı no: 9/3 Merkez Kahramanmaraş Telefon: 03442212035 Faks: 0344 225 00 50 Cep Telefonu: 0542 233 89 31
Portal Teması : Wptr.Co